علائم رایج دیابت بی مزه

دیابت بی مزه شاید نوعی از دیابت باشد که کمتر کسی نامش را شنیده باشد ولی در حقیقت شمار مبتلایان به این بیماری کم نیستند پس داشتن اطلاعاتی از قبیل نشانه های دیابت بی مزه و علل و راههای درمان و انواع آن نیاز است.

نبض ما – دیابت بی مزه ، اختلالی نادر در سیستم هورمونی است که در آن، اغلب کمبود هورمون ضد ادراری (آنتی دیورتیک) که به طور طبیعی از غده هیپوفیز ترشح می شود، اتفاق می افتد.

این اختلال هیچ ارتباطی با افزایش قند خون ندارد و فقط به خاطر افزایش حجم ادرار با دیابت مشابهت دارد، در این بیماری، مقدار زیادی از مایع رقیق شده به صورت ادرار از بدن بیمار دفع می شود.

علائم دیابت بی مزه

علایم مهم این بیماری عبارتند از از پرادراری، تشنگی و پرنوشی که تقریبا در تمام بیماران مبتلا به دیابت بی مزه دیده می شود. تکرر ادراردر نوع شدید دیابت بی مزه ، حجم زیادی از مایعات بدن به صورت ادرار از بدن بیمار دفع می شود که گاهی این مقدار به حدود ۱۶ تا ۲۴ لیتر در روز می رسد و بیمار نیاز به ادرار کردن در هر ۳۰ تا ۶۰ دقیقه دارد. در این حالت، ممکن است کم آبی شدید موجب بروز ضعف، تب، مشکلات روانی و جسمی شدید و حتی مرگ شود.

انواع دیابت بی مزه

دیابت بی مزه بر چهار نوع است:

  • نوروژنیک
  • نفروژنیک
  • دیابت بی‌مزه بارداری
  • دیابت بی‌مزه دیپسوژنیک

دیابت بی مزه نوروژنیک

دیابت بی مزه نوروژنیک، که گاهی به آن دیابت بی‌مزه مرکزی یا کرانیال هم گفته می‌شود، ناشی از مشکلی در بخش هیپوتالاموس مغز است. این بیماری باعث توقف تولید هورمون آنتی‌دیورتیک (ADH)، موسوم به وازوپرسین، هم می‌شود.

دیابت بی مزه مرکزی می‌تواند به دلیل آسیب هیپوتالاموس یا هیپوفیز ناشی از مشکلات زیر بروز کند:

  • مشکلات ژنتیک
  • آسیب به سر
  • عفونت
  • نرسیدن خون به این غدد
  • جراحی
  • تومور

دیابت بی مزه نفروژنیک

در دیابت بی مزه نفروژنیک کلیه‌ها دچار نوعی نقص بوده و نمی‌توانند به ADH  پاسخ دهند. دیابت بی مزه نفروژنیک هم مثل دیابت بی‌ مزه مرکزی بسیار نادر است. دیابت بی‌مزه نفروژنیک به دلایل زیر بروز می‌کند:

  • برخی داروها (مانند لیتیوم)
  • مشکلات ژنتیکی
  • بالا بودن سطح کلسیم بدن (هیپرکلسمی)
  • بیماری‌های کلیوی (مانند بیماری پلی‌کیستیک کلیه)

 دیابت نفروژنیک به دو شکل بروز می‌کند:

  • دیابت بی مزه نفروژنیک مادرزادی: دیابت بی‌مزه مادرزادی در بدو تولد نوزاد وجود داشته و ناشی از مشکل در چندین ژن است که باعث می‌شود کلیه‌های جنین به درستی شکل نگیرند.
  • دیابت بی‌مزه نفروژنیک اکتسابی: این نوع دیابت بعد از تولد بروز کرده و ناشی از عوامل بیرونیِ تخریب کننده کلیه‌ها بوده و منجر به تکرر ادرار می‌شود.سنگ کلیه

دیابت بی مزه بارداری

در طول بارداری، رحم وازوپرسیناز تولید می‌کند که می‌تواند به ADH تبدیل شود. در این حالت، نفرون‌های کلیه پیام توقف تولید ادرار را دریافت نکرده و به تولید آن ادامه می‌دهند.

دیابت بی مزه دیپسوژنیک

برخی موارد دیابت بی مزه به خاطر مشکلی در عملکرد تشنگی بروز می‌کنند. یک نوع آسیب‌دیدگی هیپوتالاموس، مشابه آنچه باعث دیابت بی‌مزه نوروژنیک می‌شود، می‌تواند منجر به نقص در مکانیزم تشنگی و در نتیجه تشنگی مداوم فرد شود. این حالت منجر به نیاز مداوم به نوشیدنی‌ها و در نهایت تکرر ادرار می‌شود.

درمان دیابت بی مزه

در موارد خفیف دیابت بی‌مزه، که معمولاً تنها ۳ تا ۴ لیتر ادرار دفع می‌شود، اغلب درمانی صورت نگرفته و بیمار می‌تواند این اختلال را با نوشیدن آب فراوان کنترل کند.

در مواردی که عارضه شدیدتر است یکی از داروهای زیر تجویز می‌شود:

  • دسموپرسین برای درمان دیابت بی مزه نوروژنیک

دسموپرسین نوع مصنوعی ADH بوده و برای دیابت بی مزه تجویز می‌شود. این دارو جایگزین هورمونی می‌شود که بدن نمی‌تواند آن را به طور طبیعی تولید کند. در موارد شدیدتر دیابت بی مزه ، دسموپرسین به شکل قرص یا اسپری بینی تجویز می‌شود. اسپری بینی مؤثرتر بوده و سریع‌تر و بهتر وارد جریان خون می‌شود. البته بیماری‌های دچار سرماخوردگی یا آنفولانزا مانع اثرگذاری دارو می‌شود.

دسموپرسین عوارض احتمالی نسبتاً کمی دارد که عبارتند از:

البته، نگرانی اصلی در مورد دسموپرسین، مصرف بیش از حد آن است زیرا در چنین وضعیتی بدن آب بسیار زیادی را در خود نگه خواهد داشت. پس فقط باید به اندازه دوز تجویز شده توسط پزشک دارو مصرف شود و اگر دارو تأثیر نداشت، نباید سرخود دوز را افزایش داد. در صورتی که علائم رفع نشدند باید با پزشک مشورت کرد.

  • تیازید دیورتیک برای دیابت بی‌مزه نوروژنیک

تیازید دیورتیک‌ها نوعی از داورها هستند که باعث تکرر ادرار می‌شوند اما در عین حال به طرز عجیبی به جلوگیری از ادرار در بیماران مبتلا به دیابت بی‌مزه کمک می‌کنند. دلیل این امر آن است که تیازیدها مقدار مواد زائد در ادرار را افزایش داده و در نتیجه باعث افزایش تولید ادرار در مبتلایان به دیابت بی‌مزه می‌شوند.

درمان دیابت بی مزه نفروژنیک

درمان دیابت بی مزه نفروژنیک خیلی سخت‌تر از انواع دیگر است، زیرا در این عارضه خود کلیه‌ها مشکل دارند، نه پیامی که به آن‌ها می‌گوید چه بکنند.

در بیمارانی که داروهای حاوی لیتیوم مصرف می‌کنند، توقف مصرف این داروها به کاهش مشکل کمک می‌کند. البته، تغییر دارو یا درمان تنها باید با مشورت پزشک انجام شود. تغییر در رژیم غذایی هم می‌تواند به تسکین علائم کمک کند، البته در مورد هرگونه تغییر قابل توجهی در رژیم غذایی نیز باید با پزشک مشورت شود.

درمان دیابت بی مزه در طب سنتی

گیاهان دارویی مختلفی میتوانند به درمان این بیماری کمک کنند که تعدادی از آنها در این مجموعه کاربردی معرفی می شوند ولی بهتر است قبل از استفاده از آنها با متخصصین طب سنتی مشورت کنید. به علاوه جهت تسریع در درمان بهتر است به دستورالعملهای زیر توجه کنید:

۱. تا آنجا که ممکن است از مواد غذایی صنعتی شیرین مانند قند و شکر سفید، شیرینی و شکلات و نوشابه های گازدار رنگی استفاده نکنید. بهتر است از مواد نشاسته ای از قبیل نان، برنج و سیب زمینی همراه با سبوس گندم و برنج استفاده کنید.

۲. به هیچ عنوان از مشروبات الکلی استفاده نکنید.

۳. چنانچه دارای اضافه وزن هستید با رژیم غذایی منظم وزن خود را به حد طبیعی برسانید.

۴. در برنامهٔ غذایی خود مقدار زیادی میوه و سبزیجات بگنجانید اما نباید از میوه های بسیار شیرین و نشاسته ای نظیر خربزه استفاده کنید.

۵. به اندازهٔ کافی آب جوشیدهٔ ولرم بنوشید.

۶ – گیاه شیرین‌بیان در درمان دیابت بی‌مزه بسیار موثر است.

نبض ما– گردآوری

منابع:

ایران سلامت،سایت دکتر سید حسین دهقان منشادی

علائم رایج دیابت بی مزه

امتیاز شما :


ساختمان پزشکان

دکتر حسین نجفی

متخصص قلب و عروق

دکتر محمد جباری

متخصص کلیه و مجاری

دکتر مجید نجفی

متخصص بیهوشی و درد

دکتر مهرداد فلاح

متخصص دندانپزشکی

ممکن است شما دوست داشته باشید