سی تی آنژیوگرافی ، روشی برای تشخیص بیماری های قلبی

بیماری های عروق کرونری خطرناک ترین عامل برای بیماران قلبی محسوب می شود. بر همین اساس روش های تشخیص بیماری های عروقی از جمله آنژیوگرافی و سی تی آنژیوگرافی قلب به وجود آمده که هر کدام مزایا و معایبی دارد.

نبض ما- سی تی آنژیوگرافی (CTA) نوعی مقطع‌نگاری رایانه‌ای است که روشی است برای تصویربرداری از عروق شریانی و وریدی در سر تا سر بدن؛ از شریانهای تغذیه کننده مغز گرفته تا آنهایی که خون را به ریه‌ها، کلیه‌ها، دست‌ها و پاها می‌رسانند. از این روش برای تشخیص میزان گرفتگی عروق استفاده می‌شود.

در این روش به این صورت عمل می‌شود که ابتدا ماده‌ کنتراست(ماده دارای ید) را به کمک دستگاه انژکتور به صورت بلوس و با سرعت بالا درون رگ تزریق می‌کنند وتقریبا با کمی زمان تاخیر(بسته به ناحیه مورد آزمون زمان تاخیر مشخص می شود) با دستگاه سی تی اسکن از ناحیه مورد نظر تصویربرداری انجام می شود.

سی تی آنژیو مغز

آنژیوگرافی یا آنژیوگرام مغزی (آرتریوگرام) اقدامی تشخیصی است که تصاویری از عروق (شریان های) مغز  و یا سر و جریان خون درآنها فراهم می کند. این اقدام تشخیصی به پزشکان در تشخیص گروهی از درگیری های همراه با عروق خونی در سر و گردن شامل عروق پاره شده یا گرفتگی شریانی (بوسیله پلاک چربی) کمک می کند. اگر به هر علت رگی از عروق مغز مسدود شود، بیمار ممکن است در معرض افزایش خطر بروز سکته مغزی قرار گیرد. شرایط دیگری نیز (نظیر آنوریسم مغزی) ممکن است حین آنژیوگرافی مغزی آشکار شوند. (تومور و …)

ماده کنتراستی (dye) که دراین آزمایش استفاده می شود می تواند تصاویری از شریانها و عروق خونی بخوبی جریان خون تهیه نماید. این عمل خیلی شبیه آنژیوگرام کرونری است بجز اینکه دراینجا عروق خونی سر وگردن جایگزین عروق کرونری قلبی است. آنژیوگرامهای مغزی در تشخیص وضعیت عروق سر،گردن و پشت استفاده می شود.

آمادگی های لازم قبل از این عمل ممکن است متفاوت  باشد و بیماران جهت بحث و مشاوره با پزشک خود درباره چگونگی و نحوه انجام این اقدام تشویق شوند. آنژیوگرافی مغزی نیز نظیر آنژیوگرافی کرونری (قلبی) معمولا سرپایی ا نجام شده و عموما بیماران روز انجام عمل می توانند ترخیص شده و به خانه خود مراجعه کنند. در برخی موارد بیماران جهت اقدامات مراقبتی یا انجام آزمایشهای بیشتر در بیمارستان خواهند ماند.

شایعترین خطر همراه با آنژیوگرامهای مغزی واکنش حساسیتی نسبت به ماده کنتراست است. بیماران باید پزشکان خود را از هر گونه حساسیت شناخته شده خصوصا نسبت به ید، صدف یا توت فرنگی آگاه کنند. همچنین خطر پاره شدن شریان توسط کاتتر یا جابجا شدن تکه ای از پلاک که می تواند جریان خون را مسدود کرده و باعث بروز سکته شود نیز وجود دارد.

زنان باردار یا خانمهایی که تمایل به حاملگی دارند و یا زنانی که تحت مراقبت دوران بار داری هستند، نیازمند مشاوره با پزشکان خود در مورد استفاده از این اقدام می باشند. آنژیوگرامها معمولا در زنان باردار بعلت خطر آسیب به جنین توسط اشعه x انجام نمی شود.

سی تی آنژیو مغز

آنژیوگرامها در تعیین و تشخیص شرایط زیر در مغز می توانند کمک کنند:

آنوریسم مغزی

آنوریسم مغزی انبساط، آماس یا برآمدگی کیسه ای شکل قسمتی از رگ خونی در مغز می باشد. آنوریسمهایی که داخل مغز شکسته (پاره) شده یا خونریزی (هموراژی) دهند می نوانند باعث بروز سکته مغزی و یا حتی مرگ شوند.

لخته های خونی یا آمبولیها

لخته های خونی از گلبولها و رشته های فیبرین که ممکن است از عروق خونی آسیب دیده منشا یابند حاصل می شوند. این لخته ها بطور کامل یا نسبی می توانند جریان خون در رگ را مسدود نمایند. انسداد در اثر یکی از این دو عامل، لخته یا آمبولی عروق مغزی یا شرایین کاروتید در اثرکمبود جریان خون (درنتیجه کاهش اکسیژن) مغزی حاصل می شود. حالت مذکور ایسکمی مغزی نامیده می شود، کمبود اکسیژن می تواند باعث ایجاد حملات زود گذر ایسکمیک یا سکته شود.

تصلب شرایین مغزی

چنین حالتی در اثر سخت شدن و تنگی شریانها در مغزمی باشد که می تواند خطر بروز سکته مغزی را افزایش دهد. یک نوع از آرتریواسکلروزیس مغزی serebra atherosclerosis است، که در اثر تشکیل پلاک در داخل عروق ایجاد می شود.

ناهنجاریهای عروقی

(فیستول شریانی- وریدی، ارتباط غیرعادی شریان با ورید یا ناهتجاریهای شریانی وریدی، و مجموعه ای از ناهنجاریها).

سی تی آنژیوگرافی عروق کرونر

راه های درمان گرفتگی رگ های کرونر براساس میزان گرفتگی عروق شامل درمان دارویی، سی تی آنژیوگرافی عروق کرونر و عمل جراحی قلب باز است.

سرخرگهای ما متعاقب رسوب کلسترول، سلولها و سایر مواد دچار گرفتگی می شوند. جریان خون در مسیر قلب کاهش می یابد و احساس ناراحتی در قفسه سینه رخ می دهد. گاهی هم ممکن است یک لخته خون به شکل ناگهانی ایجاد شود که جریان خون را کند یا به طور کامل قطع کند که این اتفاق منجر به حمله قلبی می شود. در این حالت سی تی آنژیوگرافی عروق کرونر می تواند سبب باز شدن سرخرگهای دچار انسداد شده و جریان خون را به عضلات قلب برگرداند.

آنژیوگرافی یک روش تصویربرداری پزشکی است که در آن اجزای دستگاه گردش خون شامل: سرخرگ ها، سیاهرگ ها و حفره های قلب با تابش اشعه ایکس به تصویر کشیده می شوند. آنژیوگرافی یکی از اقدامات تهاجمی قلبی به شمار می رود به این صورت که لوله ای باریک از طریق سیاهرگ یا سرخرگ های پا یا دست به سمت قلب هدایت شده و مستقیما اندازه گیری ها و تصویربرداری های لازم را میسر می سازد.

نتایج به دست آمده از سی تی آنژیوگرافی کرونری عبارتند از مشخص کردن تعداد عروق کرونری، نشان دادن محل دقیق انسداد داخل عروق و نشان دادن وسعت انسداد عروق است.

سی تی آنژیوگرافی عروق کرونر

سی تی آنژیوگرافی ریه

سی تی آنژیوگرافی ریه آزمونی برای به دست آوردن یک تصویر از شریان ریوی است وبهترین روش برای تشخیص آمبولی ریه با حداقل عوارض تهاجمی است. تصاویر در نمای اگزیال گرفته می شود وبصورت اگزیال وبازسازی سه بعدی چاپ می شود. تصاویر با تزریق ۵۰ الی ۱۵۰میلی لیتر ماده حاجب با فلوی ۴ میلی لیتر بر ثانیه از طریق یک ورید به طور اتوماتیک با تزریق انژکتور  انجام می گردد. تصاویر با برشهای ۱-۳ میلی متری با دستگاهای اسپیرال که قادرند آزمون را در ۵ثانیه تکمیل نمایند، انجام می شود. معمولا آزمون ۱۰-۱۲ثانیه بعد از تزریق ماده حاجب انجام می گیرد. در یک سی تی اسکن نرمال شریانهای ریوی باید پر از ماده حاجب باشند و آئورت خالی از ماده حاجب دیده شود.

سی تی آنژیوگرافی ریه

عوارض سی تی آنژیوگرافی

با سی تی آنژیوگرافی کرونری مقدار زمانیکه بیمار باید در حالت درازکش باشد کاهش یافته است. اگرچه اسکن خودش باعث هیچ دردی نمی شود ممکن است از بی حرکت باقی ماندن حدود چند دقیقه شما مقداری ناراحتی احساس می کنید. اگر شما یک زمان سختی را بی حرکت باقی ماندن احساس می کنید و اگر شما کلاستروفوبیا یا درد مزمن داشته باشید، متخصص آنژیوگرافی شما ممکن است تست سی تی آنژیوگرافی را یک امتحان استرس زا بداند.

اگر یک ماده ی کنتراست داخل وریدی استفاده می شود موقع تعبیه سوزن به رگتان، شما احساس فرور فتن سوزن می کنید که گاها باعث ایجاد خارش یا کهیر در بیمار می شود که نمی تواند بوسیله دارو برطرف شود. شما ممکن است در طول تزریق ماده ی حاجب احساس گرما، التهاب و طعم فلز در دهان را به مدت چند دقیقه داشته باشید.

اگر شما احساس گیجی یا مشکلی در تنفس داشتید باید به پرستاز یا تکنولوژیست اطلاع دهید که این علائم ممکن است نشانه عوارض سی تی آنژیوگرافی و واکنش حساسیت شدید باشد. رادیولوژیست یا پزشک دیگر جهت مساعدت باید بلافاصله در دسترس باشد.داروهای تجویز شده ممکن است در برخی از بیماران باعث کاهش میزان ضربان قلب شود و این حالت اگر بطور ناگهانی اتقاق بیفتد باعث سرگیجه می شود. سرگیجه معمولا خفیف است و به ندرت اتفاق می افتد.

خطرات سی تی آنژیوگرافی قلب

در مقایسه با سایر روشهای تصویر برداری پزشکی، میزان تشعشع یونیزه این روش بسیار بیشتر است و بسته به سن بیمار و روش آزمایش، این روش خطر ابتلا به سرطان را برای تمام طول عمر افزایش می‌دهد. در برخی شرایط بیمار، مزایای این روش می‌تواند بیشتر از مشکلات برشمرده باشد. لذا همیشه یک احتمال جزئی در ابتلا به سرطان در اثر تشعشع زیاد وجود دارد مع هذا فایده تشخیص صحیح به خطر آن می چربد.

  • زنان همیشه باید احتمال حاملگی شان را به پزشک یا تکنولوژیست اطلاع دهند.
  • بطور کلی سی تی آنژیوگرافی قلب برای زنان باردار به علت خطر بالقوه برای جنین انجام نمی شود مگر ضرروت پزشکی ایجاب کند.
  • مادران شیرده باید تا ۲۴ ساعت بعد از تزریق ماده کنتراست از شیردهی به نوزاد خود اجتناب کنند.
  • خطر حساسیت جدی در واکنش به ماده کنتراست یددار فوق العاده نادر است و بخشهای رادیولوژی برای برخورد با این مواد دارای تجهیزات مناسب هستند.
  • از CTA برای بیماران کلیوی یا دیابت شدید باید پرهیز شود.
  • در صورت نشت ماده تزریقی به پوست، پوست تخریب می‌شود.

هزینه سی تی آنژیوگرافی قلب

هزینه آنژیوگرافی قلب سال ۹۵ در یک بیمارستان خصوصی در فردی که هیچکدام از بیمه های پایه را ندارد حدود ۶ میلیون تومان و هزینه آنژیوپلاستی ( قیمت بالون قلب ) اگر فقط روی یک رگ با استنت داروئی انجام گیرد حدود ۱۳ میلیون تومان و اگر روی دو رگ با استنت دارویی انجام گیرد هزینه آنژیوپلاستی یا همان قیمت بالن قلب حدود ۱۸ میلیون تومان است.

در طیف دیگر اگر طرح سلامت فعلی ادامه یابد در بیمارستان های دولتی مانند حضرت رسول، مدرس، مرکز قلب تهران امیر آباد کارگر شمالی و بیمارستان قلب شهید رجائی هزینه ی آنژیوگرافی حدود پانصد هزار تومان و هزینه آنژیوپلاستی یا همان هزینه بالن قلب بطور متوسط ۱ تا ۳ میلیون تومان می باشد.

در بیمارستان شهید مصطفی خمینی نیز آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی تحت پوشش بیمه انجام می گیرد که در صورت داشتن بیمه تکمیلی هزینه آنژیوگرافی و نیز هزینه آنژیوپلاستی برای بیمار کاملا رایگان خواهد بود. در تصویر زیر بیمه های تحت پوشش بیمارستان شهید مصطفی خمینی ذکر شده است:

بر اساس مصوبات و دستورالعمل بیمه های پایه کشور، بیمه ها تعهدی برای پرداخت هزینه سی تی آنژیوگرافی قلب متقبل نمی شوند. حدود هزینه انجام یک سی تی آنژیوگرافی عروق کرونر یک میلیون و پانصد هزار تومان می باشد که بر اساس مکان انجام آن گاهی تا بیست درصد بالاتر و یا پایین تر خواهد بود.

نبض ما– گردآوری

منابع

وبسایت دکترنوید، ایران نرس

سی تی آنژیوگرافی ، روشی برای تشخیص بیماری های قلبی
5 (100%) 2 رای

ساختمان پزشکان

دکتر حسین نجفی

متخصص قلب و عروق

دکتر مجید نجفی

متخصص بیهوشی و درد

دکتر مهرداد فلاح

متخصص دندانپزشکی

ممکن است شما دوست داشته باشید