سونامی بیماری‌ های میکروبی با مصرف آنتی‌ بیوتیک

دبیر انجمن میکروب‌ شناسی ایران هفته گذشته با اعلام این خبر به رسانه‌ها زنگ خطری جدی را در حوزه بهداشت و سلامت عمومی مردم به صدا درآورد.

دکتر محمد‌ مهدی فیض‌آبادی نیز با ابراز تاسف ازمصرف بی‌ رویه و گاهی تجویز های زیاد آنتی‌ بیوتیک در کشور به کاهش تاثیر آنتی‌ بیوتیک‌ ها در برابر بیماری و نیاز بیماران به دارو های قوی به عنوان پیامد ناخوشایند این روند اشاره کرده و می‌گوید: این درست است که میکروب شناسان در آزمایشگاه‌ ها به شناسایی میکروب‌ ها و مقاومت آنها در برابر آنتی‌ بیوتیک‌ ها می‌پردازند و نتایج حاصل را به پزشکان ارائه می‌دهند. اما فقط این مساله موجب کاهش مصرف آنتی‌ بیوتیک نمی‌شود بلکه کاهش سرانه مصرف آنتی‌ بیوتیک در کشور نیازمند همکاری بخش‌ های تشخیص و درمان است.

این متخصص میکروب‌ شناسی با اشاره به تجویز نابجای آنتی‌ بیوتیک توسط پزشکان در برخی موارد، تاکید می‌کند: تنها راهی که به کاهش مقاومت میکروب‌ ها و پیشگیری از طغیان بیماری‌ های میکروبی در کشور می‌انجامد ارائه و اجرای نظامی است که به افزایش آگاهی مردم از دوران تحصیل در مدارس برای مصرف صحیح و بجای آنتی‌ بیوتیک‌ ها کمک کند. همچنین بر روند مصرف تخصصی آنتی‌ بیوتیک‌ ها نیز نظارت داشته باشد. یعنی از روش‌ هایی و با دادن امتیازات یا اختیاراتی به پزشکانی که در این زمینه تخصص دارند جلوی تجویز و مصرف نابجای آنتی‌ بیوتیک‌ ها در کشور گرفته شود.

آسیب آنتی‌ بیوتیک به رشد کودکان

در مورد مصرف آنتی‌ بیوتیک‌ها در اطفال این نکته باید دقت شود که در بیماری‌ هایی مانند سرما خوردگی یا اسهال و استفراغ ساده نیاز به مصرف آنتی‌ بیوتیک نیست و مصرف بی‌رویه آنتی‌ بیوتیک چه به صورت سر خود و چه اصرار پزشک برای تجویز آنتی‌ بیوتیک می‌تواند به ایجاد گونه‌ های مقاوم باکتری منجر شود.

دکــتر بهادر میررحیمی، متخصص داروسازی بالینی می‌گوید: باکتری‌ های مقاوم به آنتی‌ بیوتیک معضل قرن جدید هستند و پیش‌ بینی می‌شود در آینده نزدیک تبدیل به عامل اول مرگ و میر در جهان شوند. بر‌خلاف باور غلط این بدن کودک نیست که به آنتی‌ بیوتیک مقاوم می‌ شود، بلکه مصرف بی‌رویه آنتی‌ بیوتیک باعث مقاوم شدن باکتری می‌شود که حتی می‌تواند خود والدین را هم درگیر کند.

وی تاکید می‌کند: علاوه‌ بر این مصرف خود سرانه آنتی‌ بیوتیک‌ ها می‌تواند باعث از بین رفتن باکتری‌ های مفید روده شود که این مساله در دراز مدت به اسهال‌ های طولانی، سوء‌تغذیه و عدم جذب مناسب مواد لازم برای رشد ذهنی و جسمی کودک و بروز انواع مشکلات مانند حساسیت و آلرژی شود.

دکتر فیض‌آبادی نیز در این باره می‌گوید‌: از آنجا که سیستم ایمنی و غدد لنفاوی کودکان توسعه نیافته است بر اثر مصرف نابجای آنتی‌ بیوتیک آسیب بیشتری می‌بینند. به گونه‌ای که کودک را با مشکلاتی در زمینه رشد با بروز کم کاری در مغز استخوان مواجه می‌کند.

درمان گلو درد، آنتی‌ بیوتیک نیست

اغلب موارد گلو درد در کودکان ویروسی بوده و دادن آنتی‌ بیوتیک اثری روی شدت بیماری یا کوتاه شدن مدت درمان ندارد، اما می‌تواند به بروز عوارض نا‌خواسته دارویی و بروز مقاومت میکروبی منجر شود.

به همین دلیل دکتر میر‌رحیمی تاکید می‌کند: بر خلاف تصور موجود رنگ ترشحات یا نمای حلق به تنهایی نشان‌ دهنده عفونت چرکی نیست و باید مجموعه‌ ای از علائم در کنار هم به همراه معاینه پزشک برای تشخیص چرکی‌ بودن گلو درد استفاده شود. در صورت تشخیص پزشک و قطعی شدن تشخیص عفونت، فواید درمان مانند پیشگیری از تب روماتیسمی به عوارض ناشی از آنتی‌ بیوتیک‌ها غلبه داشته و مصرف آنها منطقی خواهد بود.

تکمیل دوره درمان ضروری است

تکمیل دوره درمان بعد از عدم استفاده بی‌ رویه از آنتی‌ بیوتیک‌ ها از مهم‌ ترین عوامل جلوگیری از مقاومت میکروبی است. مصرف آنتی‌ بیوتیک ابتدا باعث کاهش سرعت رشد و فعالیت میکروب‌ ها می‌شود که دلیل بهبود اولیه این مساله است، اما باکتری‌ ها در بدن بیمار موجود هستند و باید زمان کافی برای کشته شدن و حذف میکروب از بدن توسط سیستم ایمنی داده شود.

دکتر میر‌رحیمی در این باره توضیح می‌دهد: در صورتی که دوره درمان ناقص بماند باکتری دوباره شروع به رشد و تکثیر و بیماری‌زایی کرده و بیماری با شدت بیشتر بازمی‌گردد. زیرا در صورتی که دوره درمان تکمیل نشود باکتری به آنتی‌بیوتیکی که ناقص مصرف شده مقاوم شده و مشکلات زیادی ایجاد خواهد کرد.

ناسازگاری لبنیات با آنتی‌بیوتیک

در مورد مصرف مواد خوراکی همراه آنتی‌ بیوتیک‌ ها باید به صورتی موردی از دکتر داروساز خود کسب اطلاع کنید. اکثر آنتی‌ بیوتیک‌ ها منع مصرف غذایی خاصی در کودکان ندارند. آنتی‌ بیوتیک‌ هایی که با لبنیات نباید مصرف شوند مانند سیپروفلوکساسین یا تتراسایکلین به علت همین تداخل با کلسیم در کودکان بخصوص سنین پایین و قبل از مدرسه منع مصرف دارند.

معمولا به علت تحریک گوارشی آنتی‌ بیوتیک‌ ها نباید آنها را با معده پر مصرف کرد و حتما باید از دارو ساز خود در این مورد سوال کرد. برای تشویق کودک به خوردن دارویی که طعم مناسبی ندارد می‌توان خوراکی که کودک علاقه دارد را بلافاصله بعد از دارو به وی داد تا هم طعم دارو را بپوشاند و هم دفعات بعد راحت‌ تر دارو را مصرف کند.

هشدار نسبت به مصرف نابجای آنتی‌بیوتیک

دبیر انجمن میکروب‌ شناسی ایران هشدار می‌دهد: جلوگیری از افزایش مقاومت میکروب در برابر آنتی‌ بیوتیک در کشور ما نیازمند اقدامات عاجلانه است، زیرا اگر در این خصوص اقدامی نشود مشکلات عدیده‌ای گریبانگیر حوزه سلامت کشور خواهد شد. گروه‌های مختلف پزشکی باید در کنار هم نسبت به عوارض مصرف آنتی‌ بیوتیک آگاه شوند و این دارو را کمتر تجویز کنند و از طرفی هنگام مراجعه بیمار به مطب نسبت به عوارض مصرف خود سرانه آنتی‌ بیوتیک هشدار دهند.

منبع: جام جم

مطالب پیشنهادی :
  HPV ویروسی که منجر به سرطان دهانه رحم می شود

امتیاز شما :


سوال پزشکی دارید ؟!؟

همین الان از طریق تلگرام سوال خود را بپرسید و پاسخ خودتون را در یافت کنید !

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.