چرا هیپوگلیسمی خطرناک است؟

اغلب بیماران دیابتی درباره افزایش قند خون و راه‌ های کنترل آن، اطلاعات کافی دارند. ولی تعداد کمی از این بیماران به آثار کاهش قند خون یا هیپوگلیسمی واقف هستند. بنابراین ذکر نکاتی در خصوص این مشکل برای بیماران دیابتی حایز اهمیت است.

نبض ما– هیپوگلیسمی همچنین به عنوان قند خون پایین معروف است و می تواند یک بیماری خطرناک باشد. قند خون پایین می تواند در افراد مبتلا به دیابت در اثر مصرف داروهایی که سطح انسولین را در بدن افزایش می دهد اتفاق افتد. مصرف بیش از حد دارو، خوردن کمتر از حالت طبیعی وعده های غذایی،  یا ورزش بیش از حد معمول، می تواند به کاهش قند خون منجر شود. بدون قند کافی، بدن شما نمی تواند عملکرد طبیعی خود را انجام دهد. زمانی که قند خون پائین تر از ۷۰ میلی گرم در دسی لیتر باشد می گویند قند خون پایین است لذا درمان فوری سطح قند خون مهم است.

دیابت شیرین وابسته به انسولین

چرا دچار کم قندی ( هیپوگلیسمی) می شوید؟

کم قندی وقتی اتفاق می افتد که:

* غذای کافی نخورید و یا یکی از وعده های غذائی اصلی و یا فرعی را فراموش کنید.

* فعالیت فیزیکی ( ورزش) بیش از حد داشته باشید.

* انسولین بیشتری تزریق کنید یا قرص های پائین آورنده قند خون بیشتری مصرف نمائید.

علایم هشدار دهنده کم قندی( علائم خفیف)

  • هنگامی که دچار سرگیجه یا لرزش بدن می شوید.
  • موقعی که دچار عصبانیت یا تحریک پذیری و بی قراری بی دلیل می شوید.
  • درصورتیکه دچار تپش قلب هستید.
  • احساس گزگز در اطراف لب ها و دهان
  • دچار فراموشی شده و یا احساس گرسنگی شدید می شوید.

علایم هشدار دهنده خطرناک تر

– احساس عرق ریزش یا سرما

–  احساس ضعف و لرزش بدن

— تاری دید

– احساس تحریک پذیری، آشفتگی یا عصبانیت

– رنگ پریدگی

– خواب آلودگی

پایین آمدن قند خون (هیپوگلیسمی) حتی ممکن است در حین خواب نیز رخ دهد. از جمله علائم پایین آمدن قند خون (هیپوگلیسمی) در حین خواب می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • فریاد زدن یا کابووس دیدن
  • خیس شدن بدن از عرق
  • احساس خستگی، تحریک پذیری و یا گیجی پس از بیدار شدن

نحوه درمان کم قندی

واکنشهای نسبتاً خفیف هیپوگلیسمی را می توان به سادگی با خوردن یک نوشیدنی شیرین یا لیموناد برطرف نمود. بخاطر داشته باشید که نوشابه های رژیمی، حاوی شیرین کننده های مصنوعی هستند و در آنها قند وجود ندارد، بنابراین در چنین مواقعی که باید قند به بدن رسانده شود، مصرف این نوشابه ها ارزشی ندارد. همیشه هر جایی که می روید همراه خود مقداری مواد شیرین مثل بیسکویت همراه داشته باشید. بخصوص اگر شما راننده هستید یا اینکه تمرینات ورزشی سخت انجام می دهید همراه داشتن مواد شیرین، از اهمیت زیادی برخوردار است.

دیابتی

نحوه درمان هیپوگلیسمی

–  مقداری چیز شیرین مثل قند یا نوشیدنی شیرین بخورید.

– به محض اینکه توانستید و حالتان بهتر شد یک ساندویچ میل نمایید.

– در صورت امکان قند خونتان را آزمایش نمایید.

– اگر هنوز علایمتان موجود بود، مقدار بیشتری قند بخورید.

– اگر علایمتان بهبود نیافت، به مراکز پزشکی مراجعه نمایید.

۷ نکته زیر از مهم ‌ترین نکاتی هستند که بیماران دیابتی باید درباره افت قند خون خود بدانند:
  • خطرناک ‌ترین و شایع‌ ترین عارضه تزریق انسولین، کاهش ناگهانی قند خون است. این عارضه بیشتر در آن گروه از بیماران دیابتی دیده می ‌شود که مقدار انسولین را خودسرانه زیاد می کنند، یا غذا نخورده آن را تزریق می‌ نمایند، و یا بدون کاهش مقدار انسولین، هم‌ زمان با ترزیق آن، ورزش سنگینی انجام می دهند.

 

  • اقدام فوری و نجات‌بخش برای بیماری که بی هوش شده است، تزریق سرم قندی است؛ یعنی تزریق داخل وریدی ۲۵ میلی ‌لیتر سرم گلوکز ۵۰ درصد (هیپرتونیک) در ظرف دو دقیقه است که تا ۵۰ میلی ‌لیتر هم قابل افزایش است. این تمهید درمانی در اکثر موارد موثر بوده و بیمار ظرف چند دقیقه، چشم ‌هایش را باز می‌ کند و نجات می‌ یابد. ولی اگر لازم باشد می ‌توان از گلوکاگون در بیمارستان‌ ها یا مراکز اورژانس استفاده نمود. کمتر اتفاق می ‌افتد که در منزل یا مراکز درمانی، سرم قندی نباشد، اما گلوکاگون باشد. لذا اولین اقدام درمانی، تزریق سرم قندی می ‌باشد.

 

  • اگر بیمار دیابتی در حال اغما باشد و هیچ وسیله‌ ای هم وجود نداشته باشد که بفهمیم آیا او دچار هیپوگلیسمی (کاهش قند خون) شده است یا هیپرگلیسمی (افزایش قند خون) ، باید فرض را بر کاهش قند خون بگذاریم و قبل از آن که دیر شود، سرم قندی به او تزریق کنیم. اگر تشخیص درست باشد، بیمار به هوش می‌ آید و چشم‌ هایش را باز می‌ کند و اگر تشخیص درست نباشد، باز هم اتفاق بدی نمی افتد و فقط کمی به قند خون بیمار اضافه می ‌شود که چندان تاثیری در سرنوشت او نخواهد داشت.

 

  • در افراد مسن، علایم و نشانه‌ های افت قند خون، ضعیف ‌تر و گاهی گمراه‌ کننده است. دیده شده است که یک بیمار سالمند مبتلا به دیابت، نیمه‌ های شب دچار افت قند خون (هیپوگلیسمی) شده و به اغما فرو رفته و سرانجام به مرگ وی انجامیده است، زیرا اطرافیان او تصور می کرده‌ اند که بیمار خواب است و دیر بیدار می ‌شود! علت این پدیده آن است که واکنش‌ های افت قند خون در سالمندان، ضعیف است، یعنی در جوانان علائمی مانند تپش قلب ، لرزش، تند شدن ضربان نبض و عصبانیت دیده می ‌شود، در حالی که در افراد مسن علائمی مانند سردرد، دوبینی، رخوت، لکنت زبان، اختلال حواس، فراموشی و بالاخره تشنج و اغما و حتی مرگ (اگر درمان نشود) جلب توجه می ‌کند و همان‌ طور که می ‌دانیم این علائم در یک سالمند غیر دیابتی و حتی سالم هم ممکن است بی ‌اهمیت تلقی شود و مورد غفلت قرار گیرد.

 

  • گاهی دیده شده است که برخی جوانان، نوجوانان و میانسالان دیابتی در دریا غرق شده‌اند و اطرافیان او تصور می کرده‌ اند به علت عدم آشنایی به فن شنا غرق شده است، در حالی که تزریق انسولین قبل از شنا و فعالیت بدنی شدید حین شنا و هیپوگلیسمی بعد از آن موجب مرگ او شده است؛ و یا دیده شده که یک جوان دیابتی، به کوه رفته و سقوط کرده است و فقط به این دلیل بوده که دوز انسولین را قبل از کوهنوردی کم نکرده و یا به اندازه کافی غذا نخورده، لذا دچار هیپوگلیسمی و سقوط از کوه شده است.

 

  • بیمار دیابتی که دارو مصرف می‌کند، نباید بدون همراه داشتن کمی ماده قندی (مثل شیرینی یا آب‌ نبات) با خود، از منزل خارج شود. غفلت از این اقدام ساده در بسیاری از موارد، منجر به مرگ بیمار شده است. همان قندی که موجب بروز این همه مشکلات و عوارض در بیماری دیابت می‌ شود، هنگام هیپوگلیسمی (افت قند خون) نجات ‌بخش بیمار است.

 

  • رانندگان دیابتی زمانی که قند خونشان کاهش می‌یابد، باید مانند کسی که به علت پنچر شدن لاستیک خودرو خود در کنار جاده پارک می‌کند، بلافاصله ماشین خود را نگه دارند و خوراکی‌های شیرین و حاوی قند مصرف کنند و منتظر بماند تا قند خونشان افزایش یابد.

نبض ما– گردآوری

چرا هیپوگلیسمی خطرناک است؟

امتیاز شما :


ساختمان پزشکان

دکتر حسین نجفی

متخصص قلب و عروق

دکتر فریبا هندسی

متخصص فشارخون

دکتر مجید نجفی

متخصص بیهوشی و درد

دکتر مهرداد فلاح

متخصص دندانپزشکی

ممکن است شما دوست داشته باشید