تاثیر داروی آهن بر درمان سردرد میگرنی

میگرن یکی از اختلالات شدید است که ویژگی آن سردرد میگرنی ملایم یا شدید پی در پی می‌باشد و غالباً با علایمی در سیستم عصبی آتونومس همراه است.

به گزارش نبض ما، طبق تحقیقاتی که توسط دکتر محمود غلامرضا میرزایی و همکاران ایشان در دانشگاه علوم پزشکی شهر کرد انجام گرفته، تاثیر آهن درمانی در شدت و مدت زمان حملات سردرد میگرنی در بیماران  بررسی شده و نتایج آن در قالب مقاله ای علمی در مجله دانشگاه علوم پزشکی شهر کرد ارائه گردیده است.

میگرن به عنوان شایع ترین شکل سردرد مزمن با طول مدت ۷۲-۴ ساعت و فواصل بدون درد و گاهی با علامت هایی قبل از حمله سردرد مثل خطوط زیگزاگ یا ستاره در میدان بینای و در طول حمله با علائمی مثل تهوع، استفراغ، ترس از نور یا ترس از صدا تشخیص داده می شود. سردرد میگرنی در خانم ها ۳-۲ برابر بیشتر از آقایان بوده و براساس گزارش سازمان بهداشت جهانی رتبه نوزدهم اختلالات ناتوان کننده را به خود اختصاص داده است.

علی رغم اینکه پاتوفیزیولوژی واحدی را در مورد سردرد میگرنی نمی توان ذکر کرد، توارث در آن دخیل و بعضی از مواد غذای و حملات روحی به عنوان برانگیزنده آن مطرح می باشند. در مطالعات جدید بر کاهش جریان خون ناحیه ای مغزدر حین حملات میگرن اشاره شده است.

کم خونی فقرآهن

کم خونی فقرآهن شایع ترین نوع کم خونی و شایع ترین اختلال تغذیه ای در دنیا است. این آنمی بیشتردر زنان و بخصوص در سنین ۴۹ -۱۵سال شیوع بالایی دارد. طبق برآوردهای انجام شده توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO) حدود ۱۴۹ میلیون نفر در ناحیه مدیترانه شرقی مبتلا به این بیماری هستند. آنمی با علایمی نظیر خستگی، کاهش فعالیت بدنی، تنگی نفس، تپش قلب و سردرد بروز می نماید و دارای عوارضی نظیر ضعف عمومی، افسردگی، کاهش توانایی و عملکرد جسمی، اختلال در رشد و تکامل فیزیکی و ذهنی، کاهش حافظه و قدرت یادگیری به ویژه در رده های سنی پایین و در دوران رشد، افزایش قابلیت ابتلا به عفونت در تمام گروه های سنی، افزایش آستانه درد، تغییرات خلقی، اختلال در تمرکز حواس همراه می باشد. ژنتیک نیز در این بیماری نقش عمده ای دارد.

کم خونی

آهن و تاثیرات آن

آهن فاکتوری است که برای رشد سلول ها، به خصوص سلول های عصبی نقش بسزایی دارد و نقش آن در فعالیت های هیپوکامپ ورفتارهای شناختی مشخص شده است. کمبود آن ممکن است در هر سنی منجر به سکته مغزی گردد. دیده شده است که میزان فعالیت آنزیم منوآمینواکسیداز پلاکتی در میگرنی ها و در آنمی فقرآهن هردو کاهش می یابد. همچنین نشان داده شده است که آهن برای سنتز و فعالیت آنزیم فوق لازم است . ضمناً در میگرن قاعدگی (Migraine Menstrual) افت بعضی از یون های خون از جمله آهن را به دنبال تغییرات هورمونی دخیل می دانند.

رابطه سردرد میگرنی ، آهن و کم خونی

در مطالعه ای در سال ۲۰۰۵ برروی ۹۰ بیمار مبتلا به سردرد میگرنی دیده شد که ۴ نفر از آنها مبتلا به بیماری سیلیاک می باشند و حذف گلوتن از رژیم غذایی باعث بهبود سردرد آنها گردید بر اساس مطالعه دکتر کیوانی و همکاران ایشان بین کم خونی فقر آهن و سردرد میگرنی ارتباط معنی داری وجود دارد.

در مطالعه دکتر قاسمی و همکاران ایشان، تجویز قرص آهن به بیماران مبتلا به انواع سردردهای عروقی موجب کاهش معنی دار تعداد حملات و شدت سردرد در طی مدت مصرف و همچنین پایان دوره تجویز گردید.

 Siva و همکارانش در تحقیق خود بر روی ۵۶ بیمارمبتلا به آنمی سیکل سل نشان دادند که حدود ۵۰ درصد آن ها به سردردهای شدید و مکرر از نوع سردرد میگرنی بدون اورا مبتلا بوده اند که این درصد نسبت به شیوع معمول میگرن بسیار بالاتراست. Sensing و همکاران درآمریکا در بررسی خود بر روی۴۰ بیمار مبتلا به میگرن نشان دادند که بهبود وضعیت تغذیه و ارتقای کیفیت زندگی موجب کاهش چشمگیر در میزان و شدت حملات سردرد میگرنی در۸۰ درصد بیماران مورد تحقیق گردیده است.

در بعضی مطالعات نیز درمورد عوامل موثر بر سردردهای تنشی به کمبود فاکتورهای ریبوفلاوین، منیزیم و آهن در بروز این سردردها اشاره شده است.

قرص آهن

روش تحقیق و نتیجه مطالعه

در تحقیقی که توسط دکتر محمود غلامرضا میرزایی صورت گرفته،  مطالعه ای شبه تجربی بر روی ۹۰ نفر از زنان مبتلا به میگرن، در سه گروه ۳۰ نفری (با تعادل منفی آهن، با آنمی فقر آهن و یا با آهن خون طبیعی)، در سه دوره ۴۵ روزه انجام گردید. برای بیماران هر سه گروه در هر سه دوره درمانی داروی والپروات سدیم (mg 400 روزانه) تجویز گردید و در دوره دوم درمان بیماران هر سه گروه علاوه بر والپروات سدیم، روزانه سه قرص سولفات آهن حاوی mg 50 آهن دریافت نمودند. تعداد حملات و شدت سردرد بیماران قبل از شروع درمان و در انتهای هر دوره درمانی مورد بررسی قرار گرفت.

این بررسی نشان داد که روند موجود در گروه های درمانی با یکدیگر متفاوت می باشد. بطوری که روند تعداد حملات و شدت حملات طی مطالعه برای دو گروه تعادل منفی آهن و فقرآهن با یکدیگر مشابه بوده اما با روند گروه سوم متفاوت و از روند کاهشی دو گروه دیگر کمتر بود.

با توجه به نتایج این تحقیق می توان داروی آهن را جایگزین بخشی از تدابیردرمانی رایج در سردرد میگرن در افراد با آنمی فقر آهن قرار داد که عوارض سوء آن به طرز چشمگیری نسبت به سایر داروهای رایج در درمان میگرن کمتر خواهد بود.

منبع:

« آهن درمانی و سردردهای میگرنی »، دکتر محمود غلامرضا میرزایی و همکاران ایشان، گروه مغز و اعصاب-دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، journal.skums.ac.ir

 

تاثیر داروی آهن بر درمان سردرد میگرنی
3 (60%) 1 رای

ساختمان پزشکان

دکتر محمد نجفی

متخصص قلب و عروق

دکتر جباری

متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی

دکتر مجید نجفی

متخصص بیهوشی و درد

دکتر کرمی

فوق تخصص کلیه و مجاری ادراری