چه عواملی در بیماری پاركينسون موثر است

تقریبا 1 میلیون آمریکایی از بیماری پاركينسون ، یک بیماری عصبی پیش رونده که حرکت بدن، تعادل و سخن وری را مورد هدف قرار می دهد، رنج می برند. از جمله می توان به افراد مشهوری مثل رابین ویلیامز و محمدعلی کلی اشاره نمود.

گردآوری – نبض ما

بعد از آلزايمر، بیماری پاركينسون شايع‌ترين بيماري مخرب اعصاب به حساب مي‌آيد. بیماری پاركينسون يك بيماري دستگاه عصبي مركزي در بزرگسالان مسن تر كه مشخصه آن سفتي عضلاني پيشرونده تدريجي، لرزش و از دست رفتن مهارت هاي حركتي است. اين اختلال هنگام رخ مي دهد كه نواحي خاصي از مغز توانايي خود در توليد دوپامين (يكي از ناقلين عصبي در مغز) را از دست مي دهند.

برای بیماران پارکینسونی، مجموع علائم گستردگی فراوانی دارد. لرزش و اسپاسم بخش هایی از بدن که مربوط به سخن وری هستند بسیار شایع اند. برخی از بیماران حتی توانایی عبور از یک در را هم ندارند و احساس می کنند پاهای شان به زمین چسبیده است.

هیچ آزمایش منحصر به فردی وجود ندارد که ابتلا به پارکینسون را تائید کند، در اصل حتی علت بیماری هم در بیماران خاص مشخص نیست. اما در حقیقت دکترها متوجه می شوند به صورت تکنیکی چه اتفاقی رخ می دهد. برخی نورون ها (سلول های عصبی)، از دستورات ارسالی به صورت صحیح پیروی نمی کنند و می میرند. در همین حین مغز تولید دوپامین را متوقف می کند. دوپامین ماده فعال کننده ای است که تنظیم حرکت را به عهده می گیرد.

علائم بیماری پاركينسون

بیماری پاركينسون بر اساس دو علامت يا بيشتر از چهار علامت اصلي بيماري مشخص مي شود. ارتعاش و لرزش دست و پا در حالت استراحت، كندي حركات، سختي و خشك شدن دست و پا و بدن و نداشتن تعادل اين چهار علامت اصلي را تشكيل مي‌دهند.

در مراحل اوليه بیماری پاركينسون ، ارتعاش اندام ملايم و معمولا در يك طرف بدن وجود دارد و احتياجي نيز به درمان ندارد اما با پيشرفت بيماري فردي كه دست لرزان خود را در جيب يا پشت خود پنهان مي‌كند يا چيزي را براي كنترل ارتعاش مدام در دست مي‌گيرد، ديگر قادر به پنهان كردن لرزشهاي شديد اندام به ويژه به هنگامي كه مي‌خواهد تمركز بيشتري به خود دهد نيست.

لرزش معمولا بيش از هر محدوديتي تاثير منفي بر روان بيمار دارد. كم كم تكه كردن غذا، لباس پوشيدن، اصلاح و استحمام وقت زيادي از بيمار مي‌گيرد حركات بيمار مثل نشستن و برخاستن از صندلي و راه رفتن او اهسته مي‌شود و بيمار حالت قوز پيدا مي‌كند، صداي او يكنواخت و نگاه او خيره و بدون احساس مي‌شود.

بسیاری از افراد به دلیل عدم آگاهی، علایم بیماری پاركينسون را مربوط به تغییرات افزایش سن می‌دانند. به عنوان مثال لرزش را به پیری، سفت شدن عضلات را به آرتروز، حالت قوز و خمیدگی را به پوکی استخوان ربط می‌دهند. نکته قابل توجه این است که به طور معمول علایم پارکینسون ابتدا در یک سمت بدن پدیدار می‌شوند و با گذشت زمان به سمت دیگر هم راه پیدا می‌کند. بنابراین اگر دو علامت یا بیشتر (در یک سمت بیشتر از سمت دیگر) در فردی دیده شود، تشخیص پارکینسون داده می‌شود؛ مگر اینکه علایم دیگری همزمان وجود داشته باشد که بیماری دیگری را مطرح کند. در هر حال برای تشخیص بیماری پاركينسون باید به پزشک مراجعه شود.

جه عواملی بر بیماری موثرند؟

مطالعات اخیر نشان داده‌اند که عوامل ژنتیکی و محیطی از قبیل سابقه فامیلی مثبت، جنسیت مذکر، ضربه به سر، تماس با آلاینده‌ها (به ویژه حشره کش‌ها و آلودگی هوا)، آسیب مغزی، رژیم‌های غذایی حاوی مقادیر بالای چربی‌های اشباع نشده، کمبود اسیدفولیک و ویتامین ‌D و B12، دیابت، استفاده از آب چاه یا مصرف ترکیبات آفت‌کش، استرس و شیوه نوین زندگی در بروز بیماری پاركينسون موثرند.

مردان سن و سال دار در معرض خطر بیشتری قرار دارند اما نزدیک به 10 درصد بیماران افراد جوانی هستند که کمتر از 40 سال سن دارند. برخی محققین فکر می کنند این بیماری ریشه هایی در ژنتیک دارد که برخی افراد را قابل شناسایی می کند که البته این مورد هیچ وقت تائید و اثبات نشده.

عوارض بیماری پاركينسون

این بیماری به ایجاد افسردگی در میان 60 درصد بیمارانش شهرت دارد. در حقیقت طبق اظهارات بنیاد بیماری پاركينسون ، افسردگی بیشترین علامتی بوده که در میان بیماران پارکینسونی مشاهده شده. از دیگر عوارض آن می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • زوال عقل
  • اشکال در انجام فعالیت های روزانه
  • اشکال در بلع و یا خوردن غذا
  • ناتوانی
  • آسیب در اثر افتادن
  • ذات الریه
  • پنوموني (ذات الريه)
  • يبوست شديد
  • احتباس ادرار ناشي از داروهاي تجويز شده براي درمان اين اختلال

درمان بیماری پاركينسون

بیماری پاركينسون درمان قطعی ندارد اما با مشورت کردن با پزشک و درمانگر می توان علائم را به خوبی کنترل کرد. داروهایی که برای این بیماری تجویز می شود به طور معمول عبارتند از:  لوودوپا (levodopa) آمانتادین، بی‌پریدن و سلژیلین. گاه از جراحی نیز استفاده می‌شود. البته نقش کاردرمانی و فیزیوتراپی در این زمینه بسیار زیاد است زیرا مانع پیشرفت بیماری و محدودیت عملکرد می‌شود.

تحقیقات جدید نشان داد خوردن مواد غذایی حاوی نیکوتین مانند فلفل و گوجه فرنگی به کاهش پارکینسون منجر می‌شود. محققان آمریکایی دریافتند: خوردن موادغذایی حاوی (حتی مقدار کم) نیکوتین، مانند فلفل و گوجه فرنگی، ممکن است خطر ابتلاء به بیماری پاركينسون را کاهش می‌دهد.

به تازگی محققان بیمارستان مک لین آمریکا با استفاده از داروهای درمان مالاریا، موفق به توقف بیماری پیشرونده پارکینسون شدند. این تحقیقات نشان می‌دهد که مغز دارای یک گیرنده پروتئینی به نام Nurr1 است که از سلول‌های دوپامین محافظت می‌کند. دو مورد از داروهای درمان مالاریا که به تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) رسیده است، این گیرنده پروتئینی را مورد هدف قرار می‌دهد. در واقع جسم سیاه پیام‌های عصبی را از طریق نخاع به عضلات مختلف ارسال می‌کند و این فرایند از طریق ماده شیمیایی دوپامین صورت می‌گیرد. استفاده از این داروها فرایند انتقال پیام عصبی به عضلات را تسهیل می‌کند.

همچنین تحریک عمیق مغزی و پیوند سلول های بنیادی هم برای درمان بیماری استفاده می شود.

امتیاز شما :


ساختمان پزشکان

دکتر محمد نجفی

متخصص قلب و عروق

دکتر جباری

متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی

دکتر مجید نجفی

تخصصی بیهوشی و درد

دکتر کرمی

فوق تخصص کلیه و مجاری ادراری