چه عواملی در بیماری پارکینسون موثر است

تقریبا ۱ میلیون آمریکایی از بیماری پارکینسون ، یک بیماری عصبی پیش رونده که حرکت بدن، تعادل و سخن وری را مورد هدف قرار می دهد، رنج می برند. از جمله می توان به افراد مشهوری مثل رابین ویلیامز و محمدعلی کلی اشاره نمود.

گردآوری – نبض ما

بعد از آلزایمر، بیماری پارکینسون شایع‌ترین بیماری مخرب اعصاب به حساب می‌آید. بیماری پارکینسون یک بیماری دستگاه عصبی مرکزی در بزرگسالان مسن تر که مشخصه آن سفتی عضلانی پیشرونده تدریجی، لرزش و از دست رفتن مهارت های حرکتی است. این اختلال هنگام رخ می دهد که نواحی خاصی از مغز توانایی خود در تولید دوپامین (یکی از ناقلین عصبی در مغز) را از دست می دهند.

برای بیماران پارکینسونی، مجموع علائم گستردگی فراوانی دارد. لرزش و اسپاسم بخش هایی از بدن که مربوط به سخن وری هستند بسیار شایع اند. برخی از بیماران حتی توانایی عبور از یک در را هم ندارند و احساس می کنند پاهای شان به زمین چسبیده است.

هیچ آزمایش منحصر به فردی وجود ندارد که ابتلا به پارکینسون را تائید کند، در اصل حتی علت بیماری هم در بیماران خاص مشخص نیست. اما در حقیقت دکترها متوجه می شوند به صورت تکنیکی چه اتفاقی رخ می دهد. برخی نورون ها (سلول های عصبی)، از دستورات ارسالی به صورت صحیح پیروی نمی کنند و می میرند. در همین حین مغز تولید دوپامین را متوقف می کند. دوپامین ماده فعال کننده ای است که تنظیم حرکت را به عهده می گیرد.

علائم بیماری پارکینسون

بیماری پارکینسون بر اساس دو علامت یا بیشتر از چهار علامت اصلی بیماری مشخص می شود. ارتعاش و لرزش دست و پا در حالت استراحت، کندی حرکات، سختی و خشک شدن دست و پا و بدن و نداشتن تعادل این چهار علامت اصلی را تشکیل می‌دهند.

در مراحل اولیه بیماری پارکینسون ، ارتعاش اندام ملایم و معمولا در یک طرف بدن وجود دارد و احتیاجی نیز به درمان ندارد اما با پیشرفت بیماری فردی که دست لرزان خود را در جیب یا پشت خود پنهان می‌کند یا چیزی را برای کنترل ارتعاش مدام در دست می‌گیرد، دیگر قادر به پنهان کردن لرزشهای شدید اندام به ویژه به هنگامی که می‌خواهد تمرکز بیشتری به خود دهد نیست.

لرزش معمولا بیش از هر محدودیتی تاثیر منفی بر روان بیمار دارد. کم کم تکه کردن غذا، لباس پوشیدن، اصلاح و استحمام وقت زیادی از بیمار می‌گیرد حرکات بیمار مثل نشستن و برخاستن از صندلی و راه رفتن او اهسته می‌شود و بیمار حالت قوز پیدا می‌کند، صدای او یکنواخت و نگاه او خیره و بدون احساس می‌شود.

بسیاری از افراد به دلیل عدم آگاهی، علایم بیماری پارکینسون را مربوط به تغییرات افزایش سن می‌دانند. به عنوان مثال لرزش را به پیری، سفت شدن عضلات را به آرتروز، حالت قوز و خمیدگی را به پوکی استخوان ربط می‌دهند. نکته قابل توجه این است که به طور معمول علایم پارکینسون ابتدا در یک سمت بدن پدیدار می‌شوند و با گذشت زمان به سمت دیگر هم راه پیدا می‌کند. بنابراین اگر دو علامت یا بیشتر (در یک سمت بیشتر از سمت دیگر) در فردی دیده شود، تشخیص پارکینسون داده می‌شود؛ مگر اینکه علایم دیگری همزمان وجود داشته باشد که بیماری دیگری را مطرح کند. در هر حال برای تشخیص بیماری پارکینسون باید به پزشک مراجعه شود.

جه عواملی بر بیماری موثرند؟

مطالعات اخیر نشان داده‌اند که عوامل ژنتیکی و محیطی از قبیل سابقه فامیلی مثبت، جنسیت مذکر، ضربه به سر، تماس با آلاینده‌ها (به ویژه حشره کش‌ها و آلودگی هوا)، آسیب مغزی، رژیم‌های غذایی حاوی مقادیر بالای چربی‌های اشباع نشده، کمبود اسیدفولیک و ویتامین ‌D و B12، دیابت، استفاده از آب چاه یا مصرف ترکیبات آفت‌کش، استرس و شیوه نوین زندگی در بروز بیماری پارکینسون موثرند.

مردان سن و سال دار در معرض خطر بیشتری قرار دارند اما نزدیک به ۱۰ درصد بیماران افراد جوانی هستند که کمتر از ۴۰ سال سن دارند. برخی محققین فکر می کنند این بیماری ریشه هایی در ژنتیک دارد که برخی افراد را قابل شناسایی می کند که البته این مورد هیچ وقت تائید و اثبات نشده.

عوارض بیماری پارکینسون

این بیماری به ایجاد افسردگی در میان ۶۰ درصد بیمارانش شهرت دارد. در حقیقت طبق اظهارات بنیاد بیماری پارکینسون ، افسردگی بیشترین علامتی بوده که در میان بیماران پارکینسونی مشاهده شده. از دیگر عوارض آن می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • زوال عقل
  • اشکال در انجام فعالیت های روزانه
  • اشکال در بلع و یا خوردن غذا
  • ناتوانی
  • آسیب در اثر افتادن
  • ذات الریه
  • پنومونی (ذات الریه)
  • یبوست شدید
  • احتباس ادرار ناشی از داروهای تجویز شده برای درمان این اختلال

درمان بیماری پارکینسون

بیماری پارکینسون درمان قطعی ندارد اما با مشورت کردن با پزشک و درمانگر می توان علائم را به خوبی کنترل کرد. داروهایی که برای این بیماری تجویز می شود به طور معمول عبارتند از:  لوودوپا (levodopa) آمانتادین، بی‌پریدن و سلژیلین. گاه از جراحی نیز استفاده می‌شود. البته نقش کاردرمانی و فیزیوتراپی در این زمینه بسیار زیاد است زیرا مانع پیشرفت بیماری و محدودیت عملکرد می‌شود.

تحقیقات جدید نشان داد خوردن مواد غذایی حاوی نیکوتین مانند فلفل و گوجه فرنگی به کاهش پارکینسون منجر می‌شود. محققان آمریکایی دریافتند: خوردن موادغذایی حاوی (حتی مقدار کم) نیکوتین، مانند فلفل و گوجه فرنگی، ممکن است خطر ابتلاء به بیماری پارکینسون را کاهش می‌دهد.

به تازگی محققان بیمارستان مک لین آمریکا با استفاده از داروهای درمان مالاریا، موفق به توقف بیماری پیشرونده پارکینسون شدند. این تحقیقات نشان می‌دهد که مغز دارای یک گیرنده پروتئینی به نام Nurr1 است که از سلول‌های دوپامین محافظت می‌کند. دو مورد از داروهای درمان مالاریا که به تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) رسیده است، این گیرنده پروتئینی را مورد هدف قرار می‌دهد. در واقع جسم سیاه پیام‌های عصبی را از طریق نخاع به عضلات مختلف ارسال می‌کند و این فرایند از طریق ماده شیمیایی دوپامین صورت می‌گیرد. استفاده از این داروها فرایند انتقال پیام عصبی به عضلات را تسهیل می‌کند.

همچنین تحریک عمیق مغزی و پیوند سلول های بنیادی هم برای درمان بیماری استفاده می شود.

 

چه عواملی در بیماری پارکینسون موثر است

امتیاز شما :


ساختمان پزشکان

دکتر حسین نجفی

متخصص قلب و عروق

دکتر محمد جباری

متخصص کلیه و مجاری

دکتر مجید نجفی

متخصص بیهوشی و درد

دکتر مهرداد فلاح

متخصص دندانپزشکی

ممکن است شما دوست داشته باشید