علل هورمونی ناتوانی های جنسی

اختلالات جنسی را می توان به نوعی یک ناتوانی جنسی در مقاربت جنسی موفق با شریک جنسی خود تعریف نمود. این ناتوانی های جنسی علل مختلفی می توانند داشته باشند. یکی از این علت ها، اشکالات هورمونی است.

گردآوری- نبض ما

ناتوانی های جنسی از نظر کیفی باهم متفاوت اند. فردی که دارای زود انزالی جنسی است ممکن است قادر به مقاربت جنسی باشد. اما در به رضایت رساندن شریک جنسی خود ناتوان باشد. ولی کسی که به هر دلیلی در هنگام مقاربت در نعوظ جنسی (مردان) ناتوان است این ناتوانی جنسی با ناتوانی در به اوج لذت جنسی رساندن شریک جنسی خود بسیار متفاوت می باشد. انواع ناتوانی های جنسی عبارتند از: ناتوانی در نعوظ (erection disability) ، اختلالات انزال، مانند زود انزالی، دیر انزالی، بی میلی جنسی، سرد مزاجی جنسی، درد جنسی (واژینیسم)، فوبی جنسی و یا ترس جنسی (ترس از مقاربت که بیشتر مخصوص خانم ها می باشد) و … دانست. که در ادامه به بررسی علل هورمونی این اختلالات خواهیم پرداهت

مکانیزم هورمون ها در ایجاد ناتوانی های جنسی

به طور کلی تولید تستوسترون از طریق محور هیپوتالاموس هیپوفیز بیضه ها تنظیم می شود. هیپوتالاموس بالاتر از همه قرار دارد و هورمونی ترشح می کند که وارد غده هیپوفیز شده و سبب ترشح دو نوع هورمون به اسامی LH و FSH می گردد. این دو هورمون فوق را هورمونهای گونادوتروپین می گویند. هورمون LH در بیضه سلولهای لیدیک را تحریک کرده و سبب ترشح هورمون تستوسترون می شود و هورمون FSH در بیضه بر روی سلولهای زایا اثر کرده و سبب تولید اسپرماتوزوئید یا همان نطفه مردانه می شود که قدرت باروری به مرد می دهد. ما بین سه قسمت فوق (هیپوتالاموس، هیپوفیز و بیضه ها) یک فیدبک منفی وجود دارد، بدین معنی که افزایش ترشح هورمون تستوسترون از بیضه ها سبب مهار ترشح LH از غده هیپوفیز شده و منجر به کاهش ترشح تستوسترون توسط بیضه ها می شود. بدین ترتیب فیزیولوژی طبیعی بدن ابقاء می گردد و ناتوانی های جنسی بروز می کند.

انواع بیماری های هورمونی

دیابت قندی شایعترین بیماری هورمونی است که با اختلال نعوظ همراه است. ناتوانی های جنسی در دیابت عمدتا به علت عروقی، عصبی و روحی روانی است. کم کاری غدد جنسی در اثرسرطان های غده های مغزی، درمان با استروژن یا ترکیبات ضد آندروژن و برداشتن بیضه ها( ارکیکتومی) برای سرطان پروستات ممکن است میل جنسی و نعوظ های شبانه را مهار نماید. با بروز ناتوانی های جنسی متعاقبا پرولاکتین بالا( مهار تمایلات جنسی) پرکاری تیروئید، کم کاری تیروئید سندروم کوشینگ و بیماری آدیسون ایجاد می شود.

مصرف زیاد تستوسترون و ناتوانی های جنسی

مصرف تستوسترون به عنوان مکمل دارویی، ظرفیت و فعالیت محور هیپوتالاموس- هیپوفیز بدن را کاهش می‌دهد به همین دلیل در مواردی امکان دارد بیضه ها از کار بیفتد یا فعالیت آنها بسیار کم شود. این روند باعث مختل شدن نطفه سازی، کم شدن تعداد اسپرم ها و در نهایت نا باروری مردان خواهد شد. تستوسترون حتی در گذشته در کشور چین به عنوان یک ماده مؤثر در ناباروری مردان برای کنترل جمعیت به کار برده می‌شد که البته بعدها به دلیل عوارض جدی آن، استفاده از آن منسوخ شد.

هورمون تزریق شده به بدن، هیپوفیز را به اشتباه می‌اندازد و دلیل غلظت بالای تستوسترون را فعالیت زیاد بیضه‌ها تصور می‌کند بنابراین FSH و LH خود را کاهش می‌دهد تا فعالیت بیضه‌ها کاهش یابد بنابراین هم تعداد اسپرم‌ها کاهش پیدا می‌کند و هم حرکت آنها کم می‌شود و در نتیجه ناتوانی های جنسی بروز می کند. البته همانطور که می‌دانیم تولید اسپرم در بیضه‌ها حدود ۸۹ روز طول می‌کشد بنابراین میزان کاهش و اختلال (در این خصوص) با توجه به دوز دارو و مدت مصرف آن متفاوت است.

کم کاری بیضه ها

اگر یک بیماری در هیپوتالاموس و هیپوفیز وجود داشته باشد، هورمونهای مربوطه ترشح نشده و در نتیجه بیضه ها هورمون مردانه و نطفه مردانه تولید نخواهند کرد. این را کم کاری بیضه ها (هیپوگونادیسم) ناشی از کمبود هورمونهای گونادوتروپین (هیپوگونادیسم هیپوگونادوتروپیک) می گویند. هر نوع بیماری که هیپوتالاموس و هیپوفیز را گرفتار کند، می تواند منجر به هیپوگونادیسم هیپوگونادوتروپیک شود لذا افرادیکه دارای کم کاری بیضه ها هستند، می بایست از نظر وجود توده های مغزی یا عملکرد هورمونی مورد بررسی قرار گیرند.

در کم کاری بیضه ها که علت آن آسیب به عملکرد بیضه باشد، بیضه ها نمی توانند هورمون تستوسترون یا نطفه مردانه تولید کنند، و چون فیدبک منفی از غده هیپوفیز برداشته می شود، غده هیپوفیز شروع می کند به ترشح مقادیر زیادی از هورمونهای LH و FSH و برخلاف کم کاری بیضه ها که در بالا به آن اشاره شد، اینجا هورمونهای گونادوتروپین خون افزایش می یابند این حالت می تواند بصورت ژنتیکی اتفاق افتد و یا بدنبال تومورها و یا نارسائی عملکرد بیضه ها در پی ضربه و یا به دلیل بیماریهائی مانند اوریون بوجود آید.

در کم کاری بیضه ها معمولاً کوچک شدن اندازه بیضه ها شایع می باشد که با معاینه می توان آنرا مشخص کرد. بطور کلی در افرادیکه دارای ناتوانی های جنسی هستند، چنانچه اندازه بیضه کمتر از ۴ سانتیمتر باشد، غیر طبیعی محسوب شده و اینگونه افراد نیاز به بررسی دارند.

بیضه نزول کرده

بیضه ها در هنگام تولد باید در داخل کیسه بیضه قرار گیرند. اگر بیضه ای در داخل کیسه بیضه لمس نشود، حتماً باید کودک را پیش پزشک متخصص برد. این کودکان در اصطلاح دارای “بیضه نزول نکرده” می باشند و باید که حتماً در پایان یک سالگی اگر بیضه بطرف پائین داخل کیسه بیضه نیامد، کودک تحت عمل جراحی قرار گیرد. اگر بیضه تا یک سالگی پائین آورده نشود، کار خود را از دست می دهد. در جامعه ما متأسفانه یکی از موارد کم کاری بیضه ها همین بیضه نذول نکرده است که به موقع درمان نشده است.

بیماری تیروئید

بیماری های تیروئید ممکن است سبب ناتوانی های جنسی شوند. کم کاری و پرکاری غده تیروئید هر دو می توانند موجب ناتوانی جنسی یا همان اختلال در نعوظ شوند. افرادیکه مبتلا به کم کاری غده تیروئید می باشند، بعلت افزایش پرولاکتین سرم و اثرات حاصله از آن ممکن است دچار اختلال در نعوظ شوند.

پرکاری تیروئید نیز اگر درمان نشود می تواند موجب ناتوانی های جنسی گردد. در پرکاری تیروئید، شایع ترین اختلال جنسی، کاهش میل جنسی است، که علت آن افزایش سطح استروژن (هورمون زنانه) خون می باشد، که به نوبه خود می تواند منجر به اختلال در نعوظ شود.

علل هورمونی ناتوانی های جنسی

امتیاز شما :


ساختمان پزشکان

دکتر محمد نجفی

متخصص قلب و عروق

دکتر جباری

متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی

دکتر مجید نجفی

متخصص بیهوشی و درد

دکتر کرمی

فوق تخصص کلیه و مجاری ادراری