آیا اسکن هسته ای قلب خطرناک است؟+ویدئو

اسکن هسته ای قلب به معنی تصویربرداری خون رسانی میوکارد (عضله قلب) به روش تصویربرداری هسته ای می باشد که با تزریق وریدی از یک ماده رادیو اکتیو بی خطر (معمولا تکنسیم یا تالیوم)، صورت می گیرد.

گردآوری- نبض ما

اسکن هسته ای قلب یکی از آزمایشهای دقیق قلب و عروق برای تشخیص بیماری سرخرگهای کرونر قلب (CAD) است و طی دو مرحله ورزش و استراحت، کمیت و کیفیت خونرسانی به عضله قلب را در زوایا و سطوح مختلف قلب بررسی می کند.

اسکن هسته ای قلب با سه هدف اصلی انجام می شوند:

  • برای چک کردن جریان خون به قلب
  • برای بررسی آسیب دیدگی عضله قلب
  • برای بررسی کیفیت پمپاژ خون توسط قلب به بدن

روش انجام اسکن هسته ای قلب

پیش از شروع آزمایش، پزشک یا یک تکنسین با استفاده از یک سوزن یک راه وریدی را به سیاهرگی در بازویتان وارد می کند. او در زمان مناسب از طریق این راه وریدی، ردیاب رادیواکتیو را به جریان خونتان وارد می کند. همچنین به بدنتان پَچ های نوار قلب (EKG) متصل می شود تا در طول آزمایش ضربان قلبتان کنترل شود (نوار قلب یک آزمایش ساده است که فعالیت های الکتریکی قلب را تشخیص داده و ثبت می کند).

تست ورزش

اگر قرار شد به عنوان بخشی از اسکن هسته ای قلب تست ورزش هم بدهید، از شما خواسته خواهد شد که روی یک تردمیل راه رفته یا روی یک دوچرخه ثابت رکاب بزنید. در طول تست ورزش با استفاده از یک سری کابل به دستگاه های نوار قلب و کنترل فشارخون متصل می شوید.

پزشک از شما خواهد خواست آن قدر راه رفته یا رکاب بزنید که دیگر از فرط خستگی قادر به ادامه نباشید، دچار تنگی نفس شده، یا دچار درد سینه یا پا شوید. معمولاً در چنین حالتی قلبتان سریع می زند، تنفستان سریع تر می شود، فشارخونتان بالا می رود و عرق می کنید. اگر در سینه، بازو یا فکتان هرگونه احساس ناراحتی یا دردی دارید موضوع را به پزشک اطلاع دهید.   همچنین، احساس سرگیجه، سبکی سر یا سایر علائم غیرطبیعی را نیز گزارش دهید.

اگر قادر به انجام این ورزش ها نبودید، پزشک داروهایی برای افزایش ضربان قلبتان به شما می دهد. به این روش، تست ورزش دارویی گفته می شود. ممکن است دارو باعث شود به مدت کوتاهی احساس اضطراب، تهوع، سرگیجه یا ضعف کنید. اگر این عوارض شدید باشند، پزشک برای تسکین علائمتان داروهای دیگری به شما می دهد.

اسکن هسته ای

قبل از پایان تست ورزش، ردیاب از طریق یک راه وریدی تزریق می شود. اسکن هسته ای قلب هم کمی بعد از تست استرس انجام می شود. برای اسکن، کاملاً آرام و بی حرکت روی یک تخت دراز می کشید. دوربین اسکن هسته ای قلب که دوربین گاما نام دارد، در یک محفظه بسته فلزی قرار دارد. این دوربین در وضعیت های مختلفی نسبت به بدنتان قرار داده شده و همان طور که روی تخت دراز کشیده اید از قلبتان عکس می گیرد.

مدت زمان عکس برداری

با توجه به این که غلظت ماده رادیواکتیو تزریقی به بیمار بسیار اندک بوده و در نتیجه میزان اشعه ساطع شده از بدن بیمار بسیار کم است. به همین نسبت تصویربرداری از این میران اندک اشعه مشکل می شود. برای به دست آوردن یک تصویر مناسب معمولا نیاز میشود تا بیمار حدود یک ساعت در مقابل دوربین دستگاه قرار گیرد تا میزان اشعه کافی به صفحه حساس دوربین وارد شود. در این مدت دوربین ممکن است در جهات مختلف حرکت کرده و بدن بیمار را از زوایای متفاوتی ببیند. در طول مدت تصویربرداری بیمار باید بدون حرکت باشد.

معمولاً، دو مجموعه عکس گرفته می شود: یکی درست بعد از تست استرس و دیگری بعد از مدتی استراحت. ممکن است عکس ها در ۱ یا ۲ روز گرفته شوند. گرفتن هر مجموعه از این عکس ها ۱۵ تا ۳۰ دقیقه زمان می برد.

ماده رادیواکتیو تا چه حد خطرناک است؟

همه مواد رادیواکتیو استفاده شده یک خصوصیت مشترک دارند و آن این است که به سرعت تجزیه می شوند. این زمان از چند روز شروع شده و تا چند ساعت هم تقلیل پیدا می کند. پس مراکزی که در آنها از این روش تصویر برداری استفاده می شود (که به آنها مراکز تشخیصی پزشکی هسته ای می گویند) مواد مورد نیاز خود را به طور روزانه تامین می کنند.

ماده رادیو اکتیوی که در اینجا به مقدار ناچیز بکار می رود تنها حاوی پرتو گاما است و هیچگونه تابش آلفا یا بتا ندارد (چون انرژی و عوارض احتمالی یک ماده رادیواکتیو بیشتر معلول تابش ذرات آلفا و بتای آن می باشد). این ماده نقش یک شبرنگ را در محیط تاریک و غیر قابل دسترس داخل بدن بازی می کند.

اشعه رادیواکتیو برای بدن مضر بوده و در مقادیر زیاد به سلول ها آسیب میرساند. لذا برای به حداقل رساندن عوارض آن، دوز مورد استفاده را کاهش می دهند. باید توجه داشت که هر روش تشخیصی و درمانی در کنار مزایایی که دارد میتواند عوارضی هم داشته باشد.

ریسک های اسکن هسته ای قلب

ردیاب رادیواکتیو مورداستفاده برای اسکن هسته ای قلب ، بدن را در معرض مقدار بسیار کمی از تشعشع قرار می دهد. البته تاکنون هیچ گونه عوارض بلندمدتی برای این دوز تشعشع گزارش نشده است.

دوز تشعشع این آزمایش برای کسانی دغدغه ساز خواهد بود که به چند اسکن نیاز دارند. البته، پیشرفت های سخت افزاری و نرم افزاری تا حد زیادی دوز تشعشع دریافت شده توسط بیماران را کاهش داده اند.

انجام اسکن هسته ای قلب برای جنین مضر است پس در صورت بارداری و یا شک به بارداری بیمار باید آن را به پزشک معالج اطلاع دهد. در صورتیکه اسکن هسته ای قلب برای یک خانم شیرده انجام شود وی باید شیر خود را تا دو روز بعد از انجام آن دوشیده و دور بریزد.

به جز در موارد استثناء که برای درمان بیماران سرطانی استفاده می‌شود که آن هم بیمار ۳ روز بستری می‌گردد در بقیه موارد اسکن هسته ای هیچ خطری متوجه اطرافیان نیست.

آیا اسکن هسته ای قلب خطرناک است؟+ویدئو
3.9 (77.14%) 21 رای

ساختمان پزشکان

دکتر حسین نجفی

متخصص قلب و عروق

دکتر مجید نجفی

متخصص بیهوشی و درد

دکتر مهرداد فلاح

متخصص دندانپزشکی

ممکن است شما دوست داشته باشید